Ontbijtpoëzie in de HEMA

Donderdagochtend, 9:00 uur. De HEMA in de Herestraat heeft net de deuren van het restaurant opengegooid. Waar meestal de onversneden geur van de beroemde rookworst in de lucht hangt, wordt deze rond dit tijdstip vermengd met die van versgeperst sap en omeletjes. Ontbijten bij de HEMA, dat doe je als student vóór je je weer een dag in de UB moet verschansen, of wanneer je de dagelijkse sleur gewoon nog even wilt uitstellen.

Esme van den Boom - foto Agnes de VosVandaag is er echter een bijzondere toevoeging te vinden in het restaurant dat nooit lijkt te veranderen – afgezien van de prijzen dan. Midden in de ruimte staat, op één van de tafels, een grote typemachine, omgeven door carbonpapier, flesjes inkt en stempels. Daarachter zit Esmé van den Boom, universiteitsdichteres en voor de komende drie ochtenden tevens ontbijtpoëet. Ze neemt plaats bij twee willekeurige bezoeksters, knoopt een gesprek met ze aan en schrijft ondertussen ter plekke een gedicht voor ze. Hoe ze het doet, geen idee. Even later schuift ze aan bij mijn tafeltje. Terwijl we erop los babbelen, schrijft ze in haar schrift. Ik denk eerst dat ze wat steekwoorden opschrijft. Plots zegt ze: “Af!” Ze begint haar aantekeningen voor te lezen en verhip, er rolt een pracht van een gedicht uit haar mond, zó mijn dienblad vol met koffie, jus en broodjes op. Terwijl ik beduusd verder kauw, neemt ze plaats achter haar typemachine. Het is de eerste keer dat ze zo’n ding gebruikt en daarom wordt ze bijgestaan door iemand die nog van vóór het digitale tijdperk stamt. Het tikgeluid van zo’n typemachine heeft iets nostalgisch, maar ook iets strijdvaardigs. Het is het geluid van schrijvers op zolderkamertjes, van noeste arbeid, van inkt die je hoogstpersoonlijk op het papier tikt, nee, sláát. Tegelijkertijd is het kwetsbaar. ‘Backspace’ bestaat niet, typefoutjes komen je duur te staan. Het getik van Esmé gaat steeds sneller en vermengt zich moeiteloos met het geluid van een koffiemachine en van ratelend bestek. Esmé kijkt verbeten. Typen op een typemachine is moeilijk, maar ze geeft niet op.

Het nostalgische idee van een typemachine past perfect in de ambiance van de HEMA. Een tijdloze plek – wie heeft er geen zoete herinneringen aan de rookworst, of aan Jip en Janneke? – waar mensen tijdens dit ontbijtuurtje het begin van de dag nog even uitstellen. Esmé legt juist die tijdelijke, maar veilige kalmte van dit uurtje vast met het rustgevende getik van haar typemachine.

Dan is het moment daar: haar eerste gedicht kan uit de typemachine worden getrokken. Zonder spelfouten, helemaal recht. Ze steekt twee vuisten in de lucht. Een overwinning van de huisdichteres op het huidige mediatijdperk van Ctrl+c/Ctrl+v, kopieermachines en spraakbesturing. Ze overhandigt de bezoekers het papier, waarop in verse inkt het gedicht prijkt, speciaal voor hen geschreven, voorzien van een stempel met Esmé’s naam en de datum. Een herinnering aan een persoonlijk stukje handarbeid van een getalenteerde woordkunstenares. Om mij heen maakt men Instagramwaardige foto’s met de gedichten, koffiekopje linksboven, kuipje jam rechtsonder.

Zodra ik thuiskom, kijk ik of ik op mijn laptop een app kan installeren waarmee ik ook zo’n nostalgisch typemachinegeluid uit mijn toetsenbord kan toveren.

Ook verwend worden met een persoonlijk gedicht tijdens een ontbijtje bij de HEMA? Esmé van den Boom is er ook nog op vrijdag 27 en  zaterdag 28 januari, van 9:00-10:00 uur in de HEMA aan de Herestraat. Alle gedichten zullen maandag 30 januari gepresenteerd worden in de kantine van het Harmoniecomplex, om 11:00 uur.

Door Mirjam Deckers

Tot rust komen met een typemachine

Geplaatst: do, 26 januari 2017