Tijdens de Poëzieweek in Groningen is een optreden van de dichtersgroep WP 99 al jaren traditie. De groep bestaande uit Nina Werkman, Atze van Wieren, Liesbeth Cavé, Anna van der Laan, Erik Raven en Yde van Reide blaast dit jaar twintig kaarsjes uit en komt met een heruitgave van hun eerste publicatie Poëzie op sokkels (2003), een bundel met gedichten bij standbeelden in de stad Groningen.

Vooruitlopend op het optreden in het stadhuis op donderdagmiddag 30 januari spraken we met Nina Werkman (Bellingwolde, 1947) over het ontstaan en de ontwikkeling van de groep.

Schrijversschool

De groep ontstond toen cursisten aan de Groningse Schrijverschool zich verenigden: “Rense Sinkgraven regelde dat en het viel destijds onder het kunstencentrum. We zijn uit twee cursussen voortgekomen. We zijn allemaal in 1999 begonnen. Albertina Soepboer was onze begeleider en Remco Ekkers gaf ook een cursus. We vonden dat we na één cursus nog niet volleerd waren en toen heeft de Schrijverschool voor ons een volgende cursus geregeld. Daarna zijn we als groep doorgegaan.”

Vanzelfsprekend is de groep in de loop der jaren veranderd. Matty de Vries, die Poëzie op sokkels van een aantal illustraties voorzag, ging zich daarop richten en Arthur la Fèber doet al een tijd niet meer mee. Janneke Lueks is in 2011 helaas overleden en een jaar of tien geleden is Yde van Reide erbij gekomen. Anneke Wasscher heeft ook een tijd bij de groep gezeten.

Poëzie op sokkels werd de eerste publicatie van de groep. “Dit was zo’n beetje onze eerste keer dat we naar buiten traden. Ik weet nog wel dat we met Albertina Soepboer een keer optraden in Muziekafé Koekoek (1995-2000). Dat was een optreden met vrouwelijke dichters. Albertina regelde er iets voor en vroeg ons toen ook. Toen we de bundel maakten is de naam vastgesteld. Het jaartal is nu wel duidelijk en we zeiden toen Werkgroep Poëzie, maar ik zeg er altijd bij dat Word Perfect ook mag. Die afkorting is blijven bestaan.”

Opdrachten

Soepboer was een van de eerste begeleiders en er volgden vele dichters die in Groningen hun sporen al verdiend hadden. “We zijn begonnen met Albertina Soepboer, daarna kwam Remco Ekkers. Ook toen we zelfstandig werden heeft Remco ons een tijd begeleid. Vervolgens Wouter Godijn een jaar, Tonnus Oosterhoff twee keer een jaar.” Jan Glas, Marjoleine de Vos, Sieger M.G. en Anneke Claus waren ook actief voor WP 99. “Inmiddels is Ronald Ohlsen best lang onze begeleider. Een vaste begeleider is niet perse de bedoeling, maar wij vinden de samenwerking prettig en hij blijkbaar ook.”

De begeleidende dichters geven ook opdrachten. Recent kwam Ohlsen met enveloppen: “Geen naam erop, hij deelt ze gewoon uit. In de envelop zat een stukje van een oude kaart. Ik had het gigantische geluk dat ik Denemarken kreeg waar mijn grootouders vroeger met hun zeetjalk vracht vervoerden, maar ik had ook de Golfstaten of zo kunnen krijgen.” Oosterhoff gaf de groep zijn eigen dichtregels mee als opdracht: “Later merkten we dat ze uit een gedicht van hemzelf kwamen. Dan zagen we die weer terug in zijn werk. Dat past wel bij hem. Dwarrelige regels waar je alle kanten mee op kunt.”

Voor Werkman zelf betekende de groep de start van haar carrière als dichter: “Voor 1999 schreef ik een keer of drie, vier per jaar een gedicht. Eigenlijk wilde ik toneelteksten gaan schrijven, maar die cursus ging niet door. Toen wilde ik proza volgen, maar die groep zat vol. Zo kwam ik in de poëziegroep.” Werkman dankt de Freudelthalpries veur nije Nedersaksische literatuur 2011 en de Literaire Pries 2009 – 2011 van Stichting t Grunneger Bouk ook aan de cursus. Tot haar vierde sprak ze alleen Gronings en nadat haar ouders naar Terschelling verhuisden verdween het dialect. “Soepboer gaf de opdracht: ‘Wie dat kan komt volgende week met een gedicht in een streektaal.’ Ik weet niet of ik dat anders ooit gedaan zou hebben.”

De tweewekelijkse bijeenkomsten hebben zeker ook invloed op de andere bundels die Werkman maakte. Voor haar Nederlandstalige bundel Antidata (2009) werd Werkman genomineerd voor de C. Buddingh’-prijs voor het beste poëziedebuut. Die bijeenkomsten verlopen nog steeds volgens een vast stramien: “we komen allemaal aan het woord en de dichter houdt zich dan stil. Daarna komt de begeleider aan het woord en pas daarna mag de dichter uitleggen wat wij niet snappen. Feedback krijgen en geven heeft zich door de jaren ook ontwikkeld. Poëzietechnisch kunnen we er meer op ingaan. We vinden het zeker gezellig, maar doen het niet voor de gezelligheid.”

Vrouw Wichers van Mette Bus

Thema

Een thema heeft altijd goed gewerkt voor de leden van WP 99. Voor Poëzie op sokkels luidde de opdracht van Ekkers: “Schrijf eens een gedicht over een beeld in de stad.” Het plan om poëzie te schrijven over de Suikerfabriek kwam uit de groep zelf voort en leidde tot de bundel SUIKER (2005). Werkman is ook erg tevreden over Van liefde en koude min (2009). “We waren natuurlijk op gevorderde leeftijd en het motto luidde ‘In de optiek van de dichters verstrijkt de houdbaarheidsdatum van erotiek nooit.’ Dat was erg leuk om dat als thema te hebben.”

In 2018 gaf Uitgeverij Van Maaskant Haun een bundel uit van WP 99. Tussen ijs en adem viel in de smaak en toen Poëzie op sokkels ten sprake kwam volgde al snel het voorstel om die bundel opnieuw uit te geven. Een groot aantal beelden in en rondom de Groningse binnenstad komt er in voor. Van het Peerd van Ome Loeks tot Olga met kat van Jan Wolkers. Werkman leverde een viertal gedichten voor de bundel. Een van de beelden die ze beschreef staat vanwege de aanpak van de ringweg op een andere plek. “Vrouw Wichers is verplaatst naar de Verlengde Lodewijkstraat, maar dat gedicht ga ik niet veranderen, want ik ben heel blij met dat gedicht.”

Bij de presentatie van de tweede druk van Poëzie op sokkels zal Werkman er wel bij stilstaan. Donderdagmiddag 30 januari treedt WP 99 op in de raadszaal van het stadhuis aan de Grote Markt. Oud-lid Matty de Vries is dan ook weer van de partij, want: “Dat warme bad van de poëzie wil ze weer eens voorbij zien komen.”

Stadhuis

Het optreden van WP 99 begint om 14.00 uur en duurt tot 16.30 uur. Via de achteringang van het stadhuis (tegenover het Goudkantoor) is de raadszaal te bereiken. Er is muziek en er zijn voordrachten van Liesbeth Cavé, Anna van der Laan, Erik Raven, Yde van Reide, Matty de Vries, Nina Werkman en Atze van Wieren. Ook is er thee of koffie. Het optreden is gratis toegankelijk en de tweede druk van Poëzie op sokkels is er te koop en kan ook bij de uitgever besteld worden.

Maarten Praamstra

Foto Nina Werkman: Jan Glas

Nina Werkman: “We vinden het gezellig, maar doen WP 99 niet voor de gezelligheid.”

Geplaatst: do, 23 januari 2020