Vrijdag 27 maart ging het weblog Autisme is veelzijdig online. Tijdens de Autismeweek van 28 maart tot en met 4 april plaatsen ervaringsdeskundigen elke dag een blog over het thema ‘prikkels’. Hoofdredacteur Douwe Wilts is nu dagelijks met het blog bezig. Daarnaast geeft hij vaak lezingen als ervaringsdeskundige en werkt hij aan een boek over zijn autismespectrumstoornis.

“Natuurlijk vier ik de Autismeweek. Het is inmiddels bijna veertien jaar geleden dat ik de diagnose kreeg, ik was toen ook veertien jaar oud. Aanvankelijk wist ik niet dat de week bestond. Sinds een jaar of vijf geef ik lezingen en sindsdien vier ik de Autismeweek elk jaar. Dit jaar gaat wel alles digitaal door de coronacrisis, maar er is zeker aandacht voor. Ik ben al een paar keer geïnterviewd.” De lezingen geeft Wilts voor bedrijven, instellingen en gemeenten: “autisme heeft natuurlijk invloed op allerlei gebieden in je leven. Onderwijs, studie, werk en wonen: het komt allemaal voorbij. Ik zal er nu wel een stuk of honderd hebben gehouden en geen een was hetzelfde. Nu zit ik deze week thuis, maar anders had ik meerdere lezingen gegeven.”

Autisme is veelzijdig

Het idee voor het blog ontstond in december vorig jaar. Het Autisme Netwerk Groningen heeft een convenant met een aantal andere organisaties en aangezien dat afliep werden voor een nieuw convenant doelen besproken. “Iedereen beleeft autisme op zijn eigen manier en er zijn ook blogs waarop mensen over hun ervaringen schrijven. Een blog waaraan meerdere mensen werken was er nog niet en we willen juist die diversiteit laten zien. Een deel van de bloggers zat al bij het convenant, anderen kwamen via ervaringsdeskundigen bij ons terecht. Inmiddels zijn er ook mensen van buiten Groningen bij betrokken. Tijdens deze week plaatsen we elke dag een blog over ‘prikkels’ het thema van de Autismeweek.”

“Hierna willen we twee keer per week een blog plaatsen en komen er meer thema’s aan de orde. De coronacrisis zal dan ook besproken worden. Het blijft natuurlijk vrijwilligerswerk en we willen mensen ook niet vermoeien. Een nieuwe blog moet echt iets zijn om naar uit te kijken. Het fijne van met meerdere bloggers werken is dat ik merk hoe autisme voor iedereen anders is. We verwoorden het allemaal anders, maar er is veel herkenning. Soms denk ik ‘ik had dit zelf op kunnen schrijven, maar je bent me net voor geweest.’”

Uitpluizen

Als Neerlandicus schrijft Wilts al veel. In 2017 volgde hij de lessen van Ellen Deckwitz, toen ze als gastschrijver aan de Rijksuniversiteit Groningen was verbonden. Schrijven brengt Wilts rust. “Ik denk heel veel en weet soms niet precies meer wat. Dat is voor mij het moment om te gaan schrijven. Dan kan ik uitpluizen wat me bezighoudt. Ik begin ook altijd met pen en papier, zo ontstaan ook de blogs, gedichten en m’n boek. Ik kan dan rustig nadenken en in m’n hoofd groeit het dan tot een literair universum.”

Tijdens de Autismeweek schreef Wilts het bericht ‘Mijn innerlijke jukebox’ waarin hij uitlegt hoe hij door te denken aan de Mondscheinsonate van Beethoven de vele prikkels het hoofd kan bieden. Literatuur heeft voor hem ook die werking. “Als ik lees of schrijf, concentreer ik mijn prikkels. Met name poëzie heeft dat effect op mij. Ik bedoel dan niet rijmelarij, ik moet me echt concentreren.”

Ellen Deckwitz | foto: Michel Goossen

De lezer

Er zijn vele dichters die hij leest, maar eentje springt eruit: “Ik ben echt een gigantische fan van Tonnus Oosterhoff. Als ik iets van hem pak, weet ik waarom ik leef. Lucebert vind ik ook erg mooi, net als Paul van Ostaijen. Och jongens, zijn Bezette stad is zo mooi. Het gaat bij mij van de middeleeuwse poëzie van Hadewych tot Mustafa Stitou. Er is zoveel moois dat je er nauwelijks aan toekomt om alles te lezen.”

In het boekje dat de studenten na afloop van Deckwitz haar colleges samenstelden, staat bij het werk van Wilts als motto ‘Je moet niet bang zijn dat de lezer denkt dat je gek bent.’ “Dat is nog steeds mijn gevoel als ik schrijf. Wat de lezer denkt interesseert me geen snars. Natuurlijk is het leuk om achteraf complimenten te krijgen, maar tijdens het schrijven trek ik me er niks van aan wat anderen denken.”

Vorig jaar ontstond bij Wilts het idee om een boek te schrijven over zijn autismespectrumstoornis. “Ik ben nog met het eerste hoofdstuk bezig, zo snel gaat het niet, hoor. Het idee voor het boek ontstond tijdens de vorige Autismeweek. Veel boeken over autisme zijn vanuit wetenschappelijk perspectief geschreven: neurotransmitters en stofjes in de hersenen worden beschreven. Aan de andere kant heb je boeken van ervaringsdeskundigen en die lijken voor mijn gevoel wat anders te voelen dan wat wetenschappers beschrijven. In mijn boek wil ik wetenschap en de praktijk verzoenen, dat is echt mijn ambitie.”

Deze tijd is Wilts veel bezig met Autisme is veelzijdig, maar zodra de crisis voorbij is, hoopt hij weer op het podium te klimmen. “Door de coronacrisis geef ik nu geen lezingen, maar ik heb inmiddels veel nieuw materiaal, waaronder gedichten, geschreven. Ik kijk er enorm naar uit om weer op te treden.”

Update

Op 8 mei publiceerde Wilts een stukje over dit interview op Autisme is veelzijdig. Daarin schrijft hij ook over zijn gedicht bewegingloze dans.

Maarten Praamstra

Foto: Douwe Wilts

Douwe Wilts: “Met schrijven kan ik uitpluizen wat me bezighoudt.”

Geplaatst: za, 4 april 2020