Gein Cultuur Groningen viert zijn 1e lustrum

Joods festival Gein Cultuur Groningen op zo. 18/3/18 in de Doopsgezinde kerk: ‘een korreltje Joods, een korreltje Noord, een korreltje Cultuur’.

GeinDe 5e editie van het joodse festival Gein Cultuur Groningen wordt op zondag 18 maart 2018 gehouden. Uit ruim 20 activiteiten kunnen bezoekers 5 kiezen. De dag is bedoeld voor iedere geïnteresseerde, kost maar €10 en om het nog aantrekkelijker te maken is reizen per trein op die dag gratis met het boekenweekgeschenk!

Met films, lezingen, muziek en een Judaica boekenmarkt viert het Joodse festival Gein Cultuur Groningen zijn 1ste Lustrum: op zondag 18 maart 2018 vindt de 5e editie plaats in de Doopsgezinde kerk. Traditiegetrouw is het op het eind van de boekenweek: dan kunnen bezoekers met het boekenweekgeschenk gratis met de trein reizen. Boeken spelen een rol – centraal of op de achtergrond – by vele van de activiteiten. Tijdens de pauzes zijn er nieuwe en 2e-hands Judaica boeken te koop en speelt het Mja Mera duo uit Groningen joodse muziek.

Behalve vele lezingen, zijn er 6 films te zien: Een korte animatiefilm uit Duitsland – “Chika, die Hündin im Ghetto” (2016), naar een kinderboek van de Israëlische Batsheva Dagan, een overlevende van een aantal concentratiekampen met een nummer op haar arm. De 2 documentaires uit Tsjechië gaan over kinderen: “Into the North”, door de jonge Israëlische regisseur Natasha Dudinski, gaat over Joodse kinderen die, na Kristalnacht op 9 november 1938, uit Tsjechoslowakije werden gestuurd naar veilig Denemarken in het noorden. “Inside Hana’s Suitcase” gaat over een Joods-Tsjechisch meisje dat WOII niet heeft overleefd, maar haar koffer wel. En die kwam in Tokio terecht. De film is gebaseerd op het kinderboek van de Canadees Karen Levine, ook in het Nederlands vertaald.

Een andere kijk achter de coulissen biedt een Canadese regisseur van Zuid-Koreaanse afkomst in “The Real Inglorious Bastards” (2012). Haar documentaire werd geïnspireerd op het boek van Patrick K. O’Donnell “They Dared Return: The True Story of Jewish Spies behind the Lines in Nazi Germany” (2009, Da Capo). De film wordt ingeleid door Audrey Wijnberg, dochter van een van de spionnen – de Groningse prof. Hans Wijnberg (RuG). In de vorige editie van Gein Cultuur Groningen werd een lezing over hem gehouden door zijn leerling, Nobelprijslaureaat Ben Feringa, prof. organische chemie aan de RuG. Hans’ opa, Louis Wijnberg, heeft in 1881 in Groningen zijn familiebedrijf opgericht, tegenwoordig bekend als binnenband-reparatie-solutie voor de fiets – Simson.

Een andere documentaire op Gein Cultuur Groningen werd door de Poolse-Oostenrijkse Piotr Szalsza gemaakt over de Jiddisje dichter Mordechai Gebirtig: “Blijf gezund mijn Krakow” (2012). Het levensverhaal van de bekende dichter wordt afgewisseld met een cabaret voorsteling van zijn liedjes in het Pools.

Naar aanleiding van het 75-jarig jubileum van de beroemde aanslag op het Amsterdamse  bevolkingsregister op 27/3/1943, en de expositie daarover in het Verzetsmuseum Amsterdam (28 maart – nov. 2018), vertelt de Nederlandse journaliste Toni Boumans over de enige vrouw die daarbij betrokken was: de lesbische celliste en dirigente Frieda Belinfante (1904-95). Toni draait haar documentatire “… Maar ik was een meisje” (1998) en vertelt hoe haar boek daaruit is ontstaan: “Een schitterend vergeten leven: De eeuw van Frieda Belinfante” (2015,  Balans).

Een andere Joodse vrouw die actief was in het verzet was de Hongaarse fotografe Eva Besnyö (1910-2003), waarover Gerhild van Rooij praat. Besnyö was schoondochter van de Bergense kunstenares Charley Toorop en de 1e echtgenoot van Toorop’s zoon John Fernhout. ‘Ferno’ was cameraman van Joris Ivens en werkte samen met Robert Capa in Spanje, China en Israël. Op zijn steen op de Messiaanse begraafplaats in de Duitse Kolonie in Jeruzalem (de Tempelierswijk) staat zo in reliëf:  “john fernhout, filmmaker, 1913 holland – 1987 jerusalem”. Fotografe Eva Besnyö groeide op op dezelfde verdieping als Robert Capa in Budapest en werd geraadpleegd door Richard Whelan voor zijn biografie over Capa.

Bij een boekfestijn hoort ook een boekpresentatie: schrijfster Hannah Elisa Walsh lanceert haar 4e roman: “Post IS: Het Westen staat in brand” (2018, Aspekt). Andere lezingen op Gein Cultuur Groningen gaan over archeologie in Sobibor (Ivar Schute), de Jiddisje dichter Izthak Katzenelson en zijn “Lied van het vermoorde joodse volk” (Joanna Paszkiewicz), WOII gezien door vrouwen uit Duitsland en Polen (Angelika Burkhardt, in het Duits); hoe vertel je aan kinderen over de Holocaust (Frank Scheerer, in het Engels) en over de Groningse goochelaar prof. Ben Ali Libi (Douwe van der Bijl), waarover Willem Wilmink een indrukwekkend gedicht heeft geschreven.

Op de 5e editie van Gein Cultuur Groningen kan men ook een hoofdstuk uit de Tanach bespreken en in het Hebreeuws horen (Hilde Spriensma) en meedoen aan een zoektocht naar sporen van duurzaamheid in het Oude Testament (Dirk Heerema). Uitgever Dick Ronner, die ook met Hebreeuwse letters werkt, deelt zijn passie als ambachtelijk drukker. Ontwerper Piet Cohen praat over zijn Judaica producten en Gerhild van Rooij, in haar 2e lezing, vertelt over de Hongaarse componist György Ligeti, wiens muziek vaak werd gebruikt door filmregisseur Stanley Kubrick.

Ter gelegenheid van de expositie in museum Flehite in Amersfoort over 100 jaar Wendingen (3 febr. – 21 mei 2018), praat Henk Puts over een aantal joodse kunstenaars die betrokken waren bij dit maandblad voor bouwen en sieren (1918-1931). Onder hen waren Jessurun de Mesquita, leermeester van Maurits Cornelis Escher; de Russ El(iëzer) Lissitzky en dé architect van de Amsterdamseschool – Michel de Klerk.

 

Joods festival Gein Cultuur met Hannah Elisa Walsh

Geplaatst: di, 6 maart 2018
Doopsgezinde kerk

zo, 18 maart 2018, 12.30 t/m 20.00